Psychische beperkingen
Onze klanten kunnen bepaalde beperkingen hebben. Sommige fysieke beperkingen zijn direct zichtbaar, echter als het gaat om psychische beperkingen is dit niet altijd even opmerkbaar bij een eerste kennismaking. Nederlandse psychologen en psychiaters maken gebruik van een model (DSM IV) om psychische beperkingen te diagnosticeren. Hieronder staan de diverse uitkomsten van dit model met daarbij kort een omschrijving van wat dit inhoudt.
ADD / Attention Deficit Disorder
Een vorm van ADHD waarbij de hyperactiviteit ontbreekt. Ook hier geldt dat deze mensen problemen hebben met zich te concentreren. Mensen met ADD nemen informatie wel op en begrijpen dit vaak prima, maar het verwerken ervan duurt langer. Je zou het kunnen vergelijken met het geheugen van een Pentium IV 2800, met het werkgeheugen van een Pentium I 75. De informatie blijft hangen in een tijdelijke opslag ruimte zoals bij computers. Hierdoor is het nog niet zo makkelijk om om te gaan met gevoelens in het hier en nu.
Ze houden zich bij voorkeur op de achtergrond, zodat ze in alle rust de gedachten op een rijtje blijven houden. Zij hebben een zeer scherpe zintuiglijke waarneming, waardoor ze elk detail waarnemen en dit hun concentratie bemoeilijkt. We interpreteren dit gedrag als dromerig en afwezig. Algemene kenmerken zijn onzekerheid, perfectionisme, vermoeid / energieloos tegen een uur of 3 in de middag en hebben problemen om in slaap te komen en zijn te kritisch richting zichzelf wat zich uit in verwijten aan zichzelf geven.
ADHD / Attention Deficit Hyperactivity Disorder
Deze mensen ervaren problemen met het concentreren. Dit kan in combinatie zijn met hyperactiviteit en/of impulsiviteit. Kenmerken zijn o.a.:
Concentratie
Ze hebben moeite om hun aandacht langdurig te blijven richten op één taak en worden door hun zintuiglijke waarnemingen van impulsen uit hun omgeving (horen, zien, ruiken, voelen en proeven) afgeleid. Dat kan ernstige gevolgen hebben voor hun concentratie. Bij hele sterke prikkels kunnen zij zich echter wel goed concentreren (films kijken / games spelen).
Impulsiviteit
Ze doen eerst, voordat ze denken en zijn zich niet al te bewust van hun huidige gedrag, waardoor ze de consequenties van hun eigen gedrag niet altijd overzien. Ze hebben een beperktere ‘remfunctie’ op hun gedrag.
Hyperactiviteit
Sommige mensen geven in dit geval de invullen aan ADHD met Alle Dagen Heel Druk Kinderen. Ze raken sneller opgewonden en gefrustreerd. Ook ervaren ze een gevoel van constante onrust. Dit uit zich bijv. trillen met hun voet. Het kost hun veel energie om rustig en stil te zitten.
Syndroom van Asperger
Deze mensen hebben een normale of bovennormale intelligentie, een beperkte en zeer grote belangstelling voor 1 of 2 onderwerpen en een star gedragspatroon. In het algemeen zijn zij te herkennen aan een speciale intonatie, beperkingen in hun non-verbale communicatie, waardoor bijvoorbeeld de gezichtsuitdrukking niet overeenkomt met de inhoud van hun gesproken woorden. Tevens hebben zij geen of een zeer beperkte fantasie en houden ze van structuur. Emoties zien en ervaren zij als feitelijkheden.
ASS / Autisme Spectrum Stoornis
Hieronder vallen o.a. PDD-NOS, Syndroom van Asperger en autisme.
Autisme
Ontwikkelingsstoornis die tot uiting komt in het gedrag, waardoor deze mensen op een niet-sociale en bij hun leeftijd passende manier reageren op situaties. Hieronder zijn de symptomen uiteengezet:
Contactstoornis
Mensen met autisme hebben moeite met sociaal of persoonlijk contact. Ze begrijpen niet wat de ander wil en wat van hem of haar verwacht wordt. Sociaal-emotionele signalen van anderen worden niet (goed) begrepen, zodat ze niet of onvoldoende reageren op emoties en gedragingen van anderen. Hiervan zijn 3 varianten te onderscheiden:
1. In zichzelf gekeerd
Een extreme contactstoornis komt voor bij hele jonge kinderen, mensen met een zware verstandelijke handicap of zeer hoog begaafde personen. Ze zijn geheel in zichzelf gekeerd, leven in een eigen wereld, maken geen oogcontact en zetten zich af tegen elke vorm van contact met de omgeving.
2. Passieve vorm
Sommigen stellen zich passief op in het contact maken en ondernemen geen initiatieven. Wel is het mogelijk om 1 op 1 contact te maken. Ze maken of weinig oogcontact of kijken de ander juist langdurig indringend aan.
3. Actieve vorm
Sommigen zijn actief in het contact maken en doen dat op een ongebruikelijke manier. Ze gaan buiten de algemene normen & waarden, staan te dicht of te ver weg, zeggen wat ze denken, kunnen mensen overladen met hun verhalen of kunnen mensen claimen.
Communicatiestoornis
Over het algemeen is er geen sprake van volledig tweerichtingsverkeer tijdens gesprekken. Geen reactie of een afwijkende reactie kan dan worden opgemerkt.- Ook lukt het ze niet goed om hun gevoel te vertalen in woorden en wordt het gedrag van anderen regelmatig verkeerd geïnterpreteerd, omdat de mimiek, gebaren en taal onvoldoende begrepen worden.
1. Stoornis in het voorstellingsvermogen
2. Beperkte fantasie ; Deze mensen vatten alles letterlijk op en hebben een heel beperkt
voorstellingsvermogen (fantasie) en ervaren de wereld als onveilig. Ze klampen zich
vast aan vaste patronen (herhalen van eenzelfde bezigheid).
3. Overontwikkelde fantasie ; Deze mensen laten zich meeslepen in beangstigende voorstellingen en weten soms
niet meer het onderscheid tussen fantasie en de werkelijkheid. Ook zij proberen
houvast te vinden door zichzelf te stimuleren met voor hen kenmerken bewegingen
(wiegen, tollen of fladderen) of door zich te richten op één allesoverheersende
activiteit of gedachte.
Positieve aspecten
Mensen met een autistische stoornis communiceren direct, zonder bijbedoeling, waardoor ze minder sociaal wenselijk gedrag vertonen.
DBD / Disruptive Behavior Disorder
Vrij vertaald is het een verstorende gedragsstoornis. DBD is een overkoepelende term voor ODD en CD. Er zijn 3 groepen gedragsverschijnselen, te weten; Tegenstand biedend / Agressief / Anti-sociaal
Bij CD komen alle drie de groepen gedragsverschijnselen terug en bij ODD minimaal 1 van de 3.
Dyslexie
Een stoornis die gekenmerkt wordt door een probleem met het aanleren van het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of het spellen op woordniveau. Er wordt namelijk in een vroegtijdig stadium een niet-functioneel representatiesysteem aangeleerd voor het effectief kunnen schrijven en lezen.
Syndroom van Gilles de la Tourette
Een neurologische stoornis met als kenmerken zowel vocale als motorische tics. Dit leidt tot neurotisch handelingen die verricht moeten worden, alvorens iets anders te kunnen gaan doen.
Hyperactiviteit
Concentratiestoornis die gepaard gaat met overbeweeglijkheid en impulsiviteit.
MCDD / Multiple Complex Developmental Disorder
Dit wordt beschouwd als een variant van autisme, waarbij een stoornis in de regulering van emoties voorop staat.
NLD / Non-verbal Learning Disabilities
Stoornis in het verwerken van niet-verbale informatie.
OCD / Obsessive Compulsive Disorder
Een dwangstoornis waarbij de kwaliteit van het leven in aanzienlijke mate wordt aangetast door angst, dwanggedachten en dwanghandelingen.
ODD / Oppositional Defiant Disorder
Stoornis met als kenmerken negatief, vijandig en openlijk ongehoorzaam gedrag.
PDD / Pervasive Developmental Disorders
Informatieverwerkingsstoornissen met als kenmerken problemen met sociale contacten, communicatie en beeldend vermogen (fantasie). Hiertoe behoren onder meer autisme en aan autisme verwante stoornissen, zoals PDD-NOS en het syndroom van Asperger.
PDD-NOS / Pervasive Developmental Disorders Not Otherwise Specified
Stoornissen die problemen veroorzaken op het gebied van sociale contacten en communicatie, maar die niet voldoen aan de criteria voor een autistische stoornis.